Έξυπνες πόλεις: Ένα Πολυκριτήριο Μεθοδολογικό Πλαίσιο Αξιολόγησης

ισωσ σε ενδιαφερουν

Σύμφωνα με έρευνες οι πόλκεις ευθύνονται για 2/3 της ενεργειακής κατανάλωσης, το 60% της κατανάλωσης των υδάτων και το 70% των αερίων του θερμοκηπίου που παράγονται σε όλο τον κόσμο (Π. Χάλαρης, Μελέτη προτύπων σημασιολογικού ιστού με εφαρμογές στις έξυπνες πόλεις και ανάπτυξη διαχέιρισης κυκλοφοριακού, Αθήνα, 2017).

Στο άρθρο αυτό αναφερόμαστε στην έννοια της έξυπνης πόλης καθώς εδώ και 30 χρόνια που εμφανίστηκε η ιδέα της, δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος και καθολικός ορισμός. Επίσης, εφαρμόζεται μια πολυκριτήρια μεθοδολογία κατάταξης πόλεων βάσει της οποίας, αυτές που βρίσκονται χαμηλά θα μπορέσουν να βλετιωθούν και να συνεργαστούν, ενώ αυτές που βρίσκονται στις πρώτες θέσεις, θα αποκτήσουν ένα ανταγωνιστικό πλεονέκτημα προσέλκυσης επενδυτών, τουριστών και παρουσία στα διεθνή δρώμενα και γεγονότα.

Έξυπνη πόλη

Τα χαρακτηριστικά των έξυπνων πόλεων ποικίλουν και μπορεί να διαφέρουν από πόλη σε πόλη, όμως έχουν ως κύριο στόχο την εξασφάλιση της ανάπτυξης και της βιωσιμότητας σε όλα τα επίπεδα ζωής μιας κοινωνίας. Σύμφωνα με μελέτη της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικής Πολιτικής της Ευρωπαικής Ένωσης το 2014, οι στρατηγικές και πρωτοβουλίες μιας έξυπνης πόλης πρέπει να περιλαμβάνουν τουλάχιστον ένα από τα έξι ακόλουθα χαρακτηρηστικά (Ζ. Μυλωνοπούλου, Η έννοια της «έξυπνης πόλης» ως προσέγγιση της σύγχρονης αστικής ανάπτυξης μέσα από τη μελέτη επιλεγμένων διεθνών και ελληνικών παραδειγμάτων, Θεσσαλονίκη, 2018).

  1. Έξυπνη οικονομία
  2. Έξυπνη κινητικότητα
  3. Έξυπνο περιβάλλον
  4. Έξυπνοι άνθρωποι
  5. Έξυπνη διαβίωση
  6. Έξυπνη διακυβέρνηση.

Πολυκριτήριο πλαίσιο αξιολόγησης

Η πολυκριτήρια μεθοδολογία εφαρμόσθηκε σε ένα σύνολο δεκαεπτά πόλεων για τις οποίες υπήρχαν διαθέσιμα δεδομένα. Έγινε προσπάθεια εύρεσης ελεύθερων «ανοικτών» δεδομένων και κατάλληλων χρονοσειρών.

Οι παραπάων έξι έξυπνοι πυλώνες αναπτύχθηκαν σε είκοσι διαστάσεις από τις οποίες προέκυψαν 52 δείκτες (βλ. Π. Νακόλουπος, Έξυπνες πόλεις: Ανάπτυξη πλαισίου αξιολόγησης με χρήση πολυκριτήριας ανάλυσης αποφάσεων, Διπλωματική Εργασία, Πολυτεχνείο Κρήτης, 2021).

Οι διαστάσεις ανά πυλώνα είναι οι εξής.

Έξυπνη οικονομία

  • Επιχειρηματικότητα
  • Εισοδηματική κατάσταση και ισότητα
  • Οικονομική ανάπτυξη

Έξυπνη κινητικότητα

  • Πρόσβαση σε τοπικές και διεθνείς μεταφορές
  • Έξυπνες και πράσινες μετακινήσεις
  • Βιώσιμο, καινοτόμο και ασφαλές σύστημα μεταφοράς

Έξυπνο περιβάλλον

  • Ρύπανση περιβάλλοντος
  • Διαχείριση πόρων και αποβλήτων
  • Δημιουργία πράσινων και φυσικών χώρων

Έξυπνοι άνθρωποι

  • Επίπεδα μόρφωσης και δυνατότητες εκπαίδευσης
  • Κοινωνική και εθνική πολυμορφία
  • Ευελιξία και δημιουργικότητα
  • Συμμετοχή στα «κοινά»

Έξυπνη διαβίωση

  • Πολιτισμός και εκπαίδευση
  • Συνθήκες υγείας και έξυπνη υγειονομική περίθαλψη
  • Ασφάλεια

Έξυπνη διακυβέρνηση

  • Έξυπνες στραητγικές
  • Συμμετοχή
  • Έξυπνη πρόσβαση και δεδομένα
  • Διαφάνεια διακυβέρνησης

Αποτελέσματα

Χρησιμοποιήθηκε η πολυκριτήρια μέθοδος PROMETHEE που ανήκει στην οικογένεια των μεθόδων των σχέσεων υπεροχής (βλ. Κ. Ζοπουνίδης, Μ. Δούμπος, Ε. Γρηγορούδης, Μεθοδολογίες σχέσεων υπεροχής για τη λκήψη αποφάσεων με πολαπλά κριτήρια: Μέθοδοι και εφαρμογές, Εκδόσεις Κλειδάριθμος, 2021).

Στο άρθρο αυτό παρουσιάζονται τα απτοελέσματα κατάταξης ανά διάσταση προκειμένου να εξετάσουμε που υπερέχει κάθε πόλη και σε ποιά διάσταση δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα αλλά και που υστερεί. Ταυτόχρονα, παρουσιάζεται και η συνολική κατάταξη (βλ. Πίνακα 1).

 

Πίνακας 1: Κατάταξη πόλεων ανά διάσταση
  Έξυπνη Οικονομία Έξυπνη Κινητικότητα Έξυπνο Περιβάλλον Έξυπνοι Άνθρωποι Έξυπνη Διαβίωση Έξυπνη Διακυβέρνηση Συνολική Κατάταξη
Signapore 3 2 12 5 2 2 1
Copenhagen 2 6 4 6 3 8 2
Dubai 4 4 17 14 1 1 3
London 5 3 6 3 14 7 4
San Francisco 12 5 7 2 13 6 5
Stockholm 1 11 1 15 11 11 6
Beijing 13 1 16 16 4 3 7
Montreal 6 9 8 11 6 14 8
Sydney 9 10 3 7 8 12 9
Melbourne 8 12 10 4 7 16 10
Seatle 14 17 5 10 5 10 11
Vancouver 10 14 11 8 9 13 12
Toronto 7 13 9 13 10 17 13
Seoul 11 8 15 9 12 9 14
New York 16 16 2 1 17 15 15
Washington DC 15 15 13 12 16 4 16
New Delhi 17 7 14 17 15 5 17

Με βάση τα αποτελέσματα του Πίνακα 1, φαίνεται πως ακόμη και οι πρωτοπόροι όπως η Singapore, η Copenhagen, το Dubai, το London και το San Francisco υστερούν σε κάποιον από τους έξι πυλώνες και υπάρχουν σημαντικά περιθώρια βελτίωσης. Βέβαια, υπάρχουν και κάποιοι εξωτερικοί περιορισμοί που μπορεί να μην το επιτρέπουν. Για παράδειγμα, το Dubai είναι το τελευταίο στη διάσταση «έξυπνο περιβάλλον», διότι βρίσκεται σε μια άγονη περιοχή αφού μεγάλο μέρος της πόλης έχει χτιστεί πάνω στην έρημο.

Η πρώτη στην κατάταξη, Singapore έχει αρκετά καλές επιδόσεις σε όλες τις διαστάσεις, εκτός βέβαια από το έξυπνο περιβάλλον, στο οποίο πρώτη είναι η Stockholm. Τέλος, φαίνεται καθαρά ότι η πόλη του Νέου Δελχί υστερεί σημαντικά έναντι της Singapore σε όλες τις διαστάσεις.

Συμπερασματικάη έννοια της έξυπνης πόλης αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους στόχους που θέτουν πλέον οι πόλεις, με κάποιες να πρωτοπορούν μέσα σε αυτές τις δεκαετίες και άλλες να προσπαθούν να εξελιχθούν. Υπάρχει βέβαια και ο στόχος της κλιματικής μετάβασης όπου η επονομαζόμενη Ευρωπαική Αποστολή, «Mision Board, 100 climate neutral cities by 2030» αποτελεί ένα ολιστικό σύστημα διακυβέρνησης, χρηματοδότησης και υποστήριξης των 100 πόλεων που τελικά θα επιλεγουν. Η Ευρωπαική Αποστολή θα καλύψει τις ανάγκες επανασχεδιασμού και αναζωογόνησης των αστικών περιοχών με αναμενόμενα αποτελέσματα:

  • Βελτίωση της ποιότητας και της αισθητικής του αστικού περιβάλλοντος,
  • Απόδοσης και ποιότητας των κτιρίων,
  • Τη μείωση παραγωγής ρύπων από τις καθημερινές μετακινήσεις,
  • Την εξοικονόμηση φυσικών πόρων,
  • Το ψηφιακό μετασχηματισμό των αστικών περιοχών (βλ. Ναυτεμπορική, Δευτέρα 26 Ιουλίου 2021).

Από την Ελλάδα θέτουν υποψηφιότητα το Ηράκλειο, τα Ιωάννινα, η Καλαμάτα, τα Τρίκαλα και η Κοζάνη.

Στο άμεσο μέλλον θα μπορούσε να γίνει μια προσπάθεια μελέτης ελληνικών έξυπνων πόλεων με το συγκεκριμένο πολυκριτήριο πλαίσιο αξιολόγησης. Μεγάλη πρόκληση στο επίπεδο αυτό είναι βέβαια η συλλογή των δεδομένων.

imagew

ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΝ

Έρευνα: Η κλιματική αλλαγή «πρασινίζει» την Ανταρκτική

Παρότι συχνά θεωρείται ότι εκεί δεν συναντάται χλωρίδα, στην Ανταρκτική υπάρχουν πολλοί τύποι από φύκια, τα οποία αναπτύσσονται στο μισολιωμένο χιόνι και απορροφούν διοξείδιο...

Η Γροιλανδία έχασε 586 δισ. τόνους πάγου το 2019

Ο όγκος του πάγου που χάθηκε αποτελεί ρεκόρ - «Το λιώσιμο των πάγων αποδεικνύει τη ραγδαία κλιματική αλλαγή και την ενισχύουν», δηλώνουν οι επιστήμονες...

Μεγάλη οικολογική καταστροφή στην αλυκή Λάρνακας – Κάηκαν 10 εκτάρια γης

Τα αίτια πρόκλησης της πυρκαγιάς που ξέσπασε χθες γύρω στις 17:30 το απόγευμα στην περιοχή της Αλυκής Λάρνακας ψάχνουν οι Αρχές. Σύμφωνα με ανακοίνωση της...

gree web banner 300x250 1

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

GumActivital e1589827214613