Από τα οκτώ είδη φιδιών που ζουν στην Κύπρο, μόνο ένα θεωρείται επικίνδυνο για τον άνθρωπο: η οχιά. Παρόλα αυτά, οι ειδικοί τονίζουν ότι η σωστή ενημέρωση και η τήρηση βασικών μέτρων πρόληψης μπορούν να μειώσουν σημαντικά τον κίνδυνο δαγκώματος, ειδικά για όσους εργάζονται ή κινούνται στην ύπαιθρο.
Σύμφωνα με τον βιολόγο και υποψήφιο διδάκτορα του Τμήματος Βιολογίας του ΑΠΘ, Ηλίας Στραχίνης, η πρόληψη βασίζεται σε απλές πρακτικές, όπως η χρήση ψηλών και ανθεκτικών υποδημάτων που καλύπτουν τον αστράγαλο, καθώς και γαντιών κατά τις αγροτικές ή χειρωνακτικές εργασίες.
Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στο πού πατούν και πού τοποθετούν τα χέρια τους οι πολίτες στην ύπαιθρο, ενώ όσοι κάνουν πεζοπορία πρέπει να παραμένουν σε καθαρά και ανοιχτά μονοπάτια, αποφεύγοντας τα πυκνά χόρτα.
Όπως εξηγεί, τα φίδια δεν επιτίθενται στον άνθρωπο χωρίς λόγο. Δαγκώνουν μόνο όταν νιώσουν απειλή, όπως όταν πατηθούν, πιαστούν ή πλησιαστούν σε πολύ μικρή απόσταση. «Η οχιά αμύνεται, δεν επιτίθεται», αναφέρει χαρακτηριστικά, τονίζοντας ότι η αποφυγή πανικού και η απομάκρυνση είναι η καλύτερη αντίδραση σε περίπτωση συνάντησης.
Παρόμοια άποψη εκφράζει και ο φυσιοδίφης Γιώργος Κωνσταντίνου, ο οποίος σημειώνει ότι τα φίδια συνήθως αποφεύγουν τον άνθρωπο και επιλέγουν τη φυγή όταν τον αντιληφθούν.
Τι να κάνετε σε περίπτωση δαγκώματος
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι σε περίπτωση δαγκώματος είναι κρίσιμο να ακολουθηθούν οι σύγχρονες οδηγίες πρώτων βοηθειών. Ο παθών πρέπει να παραμείνει ψύχραιμος, να μην περπατήσει, να μην οδηγήσει και να μεταφερθεί άμεσα σε νοσοκομείο.
Δεν πρέπει να γίνεται περίδεση του μέλους, ούτε προσπάθεια αφαίρεσης του δηλητηρίου ή χρήση πάγου. Επίσης, αποφεύγεται η κατανάλωση αλκοόλ και η εφαρμογή αυτοσχέδιων πρακτικών, καθώς μπορεί να επιδεινώσουν την κατάσταση. Αντίθετα, το μέλος πρέπει να παραμείνει ακίνητο μέχρι τη διακομιδή και να ζητηθεί άμεσα βοήθεια μέσω του 112.
Τα φίδια στην Κύπρο και η οικολογική τους σημασία
Στην Κύπρο απαντώνται οκτώ είδη φιδιών. Αν και μόνο η οχιά είναι επικίνδυνη για τον άνθρωπο, αρκετά είδη παίζουν σημαντικό ρόλο στο οικοσύστημα, καθώς συμβάλλουν στον έλεγχο πληθυσμών τρωκτικών και εντόμων.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι τα φίδια αποτελούν σημαντικό κρίκο της φυσικής ισορροπίας και δεν πρέπει να σκοτώνονται όταν εντοπίζονται στην ύπαιθρο, αλλά να αφήνονται ανενόχλητα.